logo Gdzie jestesmy Spis treści E-mail


wstecz

Edukacja przez ruch to kinezjologiczny system kształcenia i terapii, opracowany przez Dorotę Dziamską, który wykorzystuje naturalny, spontaniczny ruch organizmu w procesie jego rozwoju. Człowiek rusza się, a więc przez ruch uaktywnia zmysły, dzięki którym poznaje otaczający go świat.

 

Istotą tych zajęć jest stwarzanie dziecku sytuacji edukacyjnych, w których w miarę swoich możliwości osiągnie ono optymalny poziom rozwoju: intelektualnego, społecznego, emocjonalnego i fizycznego. Ogromnie ważne jest przy tym uaktywnienie podczas działania wielu zmysłów (integracja sensoryczna). Poznawanie świata wielozmysłowo poprzez: wzrok, słuch, dotyk, ruch aktywizuje pracę mózgu i zapewnia jego prawidłowe dotlenienie. Ruch staje się więc podstawą integracji sensorycznej i umożliwia jej pełną realizację podczas zajęć.

 

Metoda Edukacja przez ruch to zbiór ćwiczeń, usprawniających poszczególne funkcje organizmu, angażujące zintegrowane ruchy różnych części ciała, prowadziące do powstania pracy plastycznej. Podczas zabaw dzieci klaszczą, wyrzucają ręce, kołyszą się, wstają, siadają, krzyżują nogi, ręce, stukają palcami, kreślą palcami po stole różnorodne wzory, wędrują palcami po kartce, zaciskają pięści, poruszają się wokół stołu, obracają się, a wszystko to dzieje się spontanicznie i zgodnie z potrzebą ruszania się
w mniejszej lub większej przestrzeni. Obserwacja tego ruchu przez nauczyciela staje się źródłem wielu ważnych informacji o samych dzieciach: kto z grupy jest dzieckiem kinestetycznym, kto radzi sobie z koordynacją, a kto wymaga wsparcia w tym względzie? Proponowane ćwiczenia uwzględniają możliwości motoryki dziecka oraz fizjologiczny ruch organizmu (zróżnicowanie ćwiczeń dla różnych grup wiekowych), a także rozwój społeczny dzieci (wspólnie z rówieśnikami wykonywanie prac plastycznych). Istotnym elementem tej metody jest wykorzystanie origami oraz innych form plastycznych.

Rodzaje ćwiczeń stosowanych w metodzie Edukacja przez ruch:

  • graficzne ćwiczenia na wpływające na stabilizację lateralną, wykonywane na małej i wielkiej płaszczyźnie;
  • graficzne ćwiczenia wpływające na synchronizację pracy mózgu, wykonywane na małej i wielkiej płaszczyźnie oburącz;
  • graficzne ćwiczenia wpływające na równoważenie lateralnie, wykonywane na małej i wielkiej płaszczyźnie raz jedna raz drugą ręką;
  • ćwiczenia manipulacyjne wspomagające sprawność dłoni, ręki, nogi i całego organizmu z wykorzystaniem zabawek dydaktycznych, które pomagają w uzyskaniu koncentracji;
  • ćwiczenia rytmicznej manipulacji z wykorzystaniem zabawek dydaktycznych, wpływające na równoważenie lateralne organizmu;
  • ćwiczenia spontanicznego ruchu całego ciała jako formy pozawerbalnej komunikacji wspomagające koncentrację i polisensoryczne poznanie.

Wszystkim ćwiczeniom towarzyszy muzyka pełniąca rolę elementu porządkującego przebieg ćwiczenia poprzez nadanie mu tempa i rytmu. Jednocześnie jest ona elementem wyzwalającym emocje, motywującym do podejmowania działania i prowokującym element spontanicznego wchodzenia w interakcje społeczne. Sprawia ona również iż wielokrotnie powtarzana "ćwiczona" procedura ruchowa nie staje się po prostu nudna.

Ćwiczenia systemu Edukacja przez ruch zawierają trzy elementy:

·        jednoczesna stymulacja trzech struktur pamięci długotrwałej. Aby uruchomić pamięć sposobów postępowania, dziecko rusza się w każdym ćwiczeniu według określonej procedury ruchu. Mechanizmy pamięci proceduralnej uruchamiają się podczas uczenia się określonej sekwencji ruchów.

·        dźwięk, muzyka, rytm czyli te czynniki, które wpływają na przeżycie emocjonalne danego ćwiczenia.

·        wiedza – efekt ćwiczenia zaakceptowany przez dzieci czasami zaskakujący, przybierający najczęściej formę plastycznej impresji, staje się punktem wyjścia do ciekawych rozmów, komentarzy, które nauczyciel wykorzystuje do realizacji zaplanowanych treści.

 

 

Poprzez pracę tą metodą dziecko:

  • usprawnia motorykę małą poprzez kreślenie znaków grafomotorycznych,
  • zdobywa umiejętność składania papieru wg zasad origami,
  • wzbogaca swój słownik oraz nabywa umiejętności wypowiadania się,
  • rozwija umiejętności współpracy w grupie,
  • odreagują stresy i niepowodzenia,
  • zwiększą poczucie własnej wartości,
  • będzie miało okazję przeżyć sukces.

 

Co jest potrzebne do realizacji tego sytemu? Kredki, kartki z bloku rysunkowego, szary papier, stoły przedszkolne, odtwarzacz CD i koniecznie dobra muzyka instrumentalna, a także odrobina fantazji, chęć obserwowania dzieci oraz oczywiście wiedza nauczycielek na temat uczenia się, wewnętrzna chęć zmiany własnego warsztatu pracy, aby wraz z dziećmi odkrywać inne formy nauki i zabawy.

Opracowała Małgorzata Kiryluk

Bibliografia:

Dziamska Dorota, Edukacja przez ruch. Fale, spirale, jodełki, zygzaki, WSiP, Warszawa 2005,

Dziamska Dorota, Edukacja przez ruch. Kropki, kreski, owale, wiązki., WSiP, Warszawa 2005,

Dziamska Dorota, Edukacja przez ruch. Zabawy z linią., WSiP, Warszawa 2005,

 

Białystok 2014